Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế không áp dụng cho mọi khoản nợ. Từ 01/7/2026, theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, biện pháp này (với nhóm nợ thuế) chỉ áp dụng khi người nộp thuế đang thuộc diện bị cưỡng chế và nợ quá hạn từ 120 ngày trở lên với mức: từ 50 triệu đồng đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh; từ 500 triệu đồng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã (áp cho người đại diện theo pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi). Điểm mới đáng chú ý: chỉ cần trả bớt nợ xuống dưới ngưỡng là tạm hoãn được hủy ngay.
Căn cứ pháp lý: từ Nghị định 49/2025 đến Nghị định 252/2026
Ngưỡng nợ để tạm hoãn xuất cảnh lần đầu được cụ thể hóa tại Nghị định 49/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025. Từ 01/7/2026, Nghị định 252/2026 hướng dẫn Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 thay thế Nghị định 49/2025, giữ nguyên các ngưỡng nhưng bổ sung một số điểm.
| Nội dung | NĐ 49/2025 (đến 30/6/2026) | NĐ 252/2026 (từ 01/7/2026) |
|---|---|---|
| Cá nhân kinh doanh, chủ hộ | Từ 50 triệu, quá hạn từ 120 ngày | Từ 50 triệu, quá hạn từ 120 ngày trở lên |
| Người đại diện theo pháp luật DN, HTX | Từ 500 triệu, quá hạn từ 120 ngày | Từ 500 triệu, quá hạn từ 120 ngày trở lên |
| Chủ sở hữu hưởng lợi | Theo nguồn thứ cấp: chưa nêu | Có (điểm b, c khoản 1 Điều 28) |
| Hủy khi trả bớt nợ dưới ngưỡng | Theo nguồn thứ cấp: chưa rõ | Hủy ngay khi nợ còn lại dưới ngưỡng (điểm a.1 khoản 5 Điều 28) |
Cột NĐ 49/2025 tóm tắt theo EY (nguồn B); cột NĐ 252/2026 đã đối chiếu toàn văn Điều 28 trên Công báo.
Ai có thể bị tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế?
Nghị định 252/2026 liệt kê các nhóm đối tượng sau:
- Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh thuộc diện bị cưỡng chế, nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên, quá thời hạn nộp từ 120 ngày trở lên.
- Người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc diện bị cưỡng chế, nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên, quá hạn từ 120 ngày trở lên.
- Trường hợp cơ quan thuế đã thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, sau 120 ngày kể từ ngày thông báo mà không khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế: có thể tạm hoãn xuất cảnh với cá nhân kinh doanh, chủ hộ, chủ sở hữu hưởng lợi, người đại diện theo pháp luật.
- Người nước ngoài còn nợ thuế quá hạn trước khi xuất cảnh.
- Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài còn nợ thuế.
Ba điều kiện phải có cùng lúc với doanh nghiệp
Với người đại diện của doanh nghiệp, tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế cần thỏa mãn đồng thời:
Thuộc diện bị cưỡng chế
Doanh nghiệp đang thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.
Số nợ từ 500 triệu đồng
Tính trên số tiền thuế nợ của doanh nghiệp, hợp tác xã.
Quá hạn từ 120 ngày trở lên
Tính từ ngày hết thời hạn nộp thuế hoặc hạn đã gia hạn.
Thiếu một trong ba điều kiện thì chưa áp dụng biện pháp này. Ví dụ minh họa: công ty H nợ 700 triệu đồng thuế GTGT nhưng mới quá hạn 60 ngày thì chưa đủ điều kiện tạm hoãn xuất cảnh, dù vẫn bị tính tiền chậm nộp. Xem cách tính tại bài tiền chậm nộp thuế 0,03%/ngày.
Mốc 120 ngày được tính thế nào?
Thời gian quá hạn được tính từ ngày tiếp theo ngày hết thời hạn nộp thuế, hoặc ngày hết thời hạn đã được gia hạn nếu khoản thuế thuộc diện gia hạn. Mỗi khoản nợ có hạn nộp riêng, nên một doanh nghiệp có thể vừa có khoản đã quá 120 ngày, vừa có khoản mới quá hạn vài ngày.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): công ty L có khoản thuế GTGT tháng 3/2026 chưa nộp, hạn nộp 20/4/2026. Đến khoảng cuối tháng 8/2026, khoản nợ này đã quá hạn từ 120 ngày trở lên. Nếu tổng nợ của công ty từ 500 triệu đồng và công ty đang thuộc diện cưỡng chế, người đại diện có thể bị áp dụng tạm hoãn xuất cảnh sau khi có thông báo trước 30 ngày.
Vì vậy, khi ưu tiên nộp nợ, doanh nghiệp nên xử lý trước các khoản có hạn nộp sớm nhất.
Thông báo trước 30 ngày qua tài khoản điện tử
Với nhóm nợ thuế và nhóm bỏ địa chỉ, trước thời điểm thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan thuế gửi thông báo sẽ áp dụng biện pháp này đến tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế và công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan thuế (điểm a.1 khoản 3 Điều 28). Đây là “khoảng đệm” để doanh nghiệp xử lý khoản nợ.
Nhiều doanh nghiệp không theo dõi thường xuyên hộp thông báo trên tài khoản thuế điện tử, đến khi ra sân bay mới biết. Người đại diện theo pháp luật nên yêu cầu kế toán báo cáo định kỳ tình trạng nợ thuế và các thông báo mới.
Giám đốc gọi từ sân bay: "Sao anh không được làm thủ tục xuất cảnh?"
Thông báo đã gửi trước 30 ngày vào tài khoản thuế điện tử. Kiểm hộp thông báo mỗi tuần.
Cách gỡ tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế
Từ 01/7/2026, tạm hoãn xuất cảnh được hủy ngay trong các trường hợp:
- Nộp đủ toàn bộ số tiền thuế nợ.
- Trả một phần để số nợ còn lại xuống dưới ngưỡng: dưới 50 triệu đồng với cá nhân kinh doanh, chủ hộ; dưới 500 triệu đồng với doanh nghiệp, hợp tác xã.
- Khoản nợ được xóa theo quy định.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): công ty K nợ 650 triệu đồng thuế quá hạn từ 120 ngày trở lên, giám đốc bị tạm hoãn xuất cảnh. Công ty nộp 200 triệu đồng, nợ còn lại 450 triệu đồng, thấp hơn ngưỡng 500 triệu. Theo quy định mới, tạm hoãn xuất cảnh được hủy ngay, dù công ty vẫn còn nợ và vẫn phải tiếp tục nộp phần còn lại cùng tiền chậm nộp.
Với trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, tạm hoãn được hủy khi người nộp thuế có hồ sơ khôi phục mã số thuế, nộp đủ hồ sơ khai thuế và nộp tiền để nợ còn lại dưới ngưỡng, hoặc được chấm dứt hiệu lực mã số thuế (điểm a.2 khoản 5 Điều 28). Nếu đã nộp tiền mà hệ thống chưa cập nhật, người nộp thuế gửi phản hồi kèm bản chụp chứng từ nộp tiền qua hệ thống thuế điện tử để được hủy ngay (điểm b khoản 5).
Việc cần làm khi nhận thông báo
- Tra cứu số nợ, kỳ nợ, số ngày quá hạn trên tài khoản thuế điện tử
- Đối chiếu sổ sách: có khoản đã nộp nhưng chưa được hạch toán đúng không
- Xác định số tiền tối thiểu cần nộp để nợ xuống dưới ngưỡng
- Nộp tiền và lưu chứng từ nộp ngân sách
- Theo dõi việc hủy tạm hoãn trên hệ thống, liên hệ cơ quan thuế nếu chậm cập nhật
Nếu số nợ phát sinh do chứng từ nộp tiền ghi sai thông tin (sai tiểu mục, sai kỳ), doanh nghiệp làm thủ tục lập thư tra soát thuế để điều chỉnh, thay vì nộp thêm tiền.
Gia hạn nộp thuế có giúp tránh tạm hoãn xuất cảnh không?
Số thuế đang được gia hạn chưa đến hạn nộp nên không tính là nợ quá hạn. Năm 2026, Nghị định 245/2026 gia hạn tiền thuế GTGT, TNDN tạm nộp một số kỳ cho doanh nghiệp đủ điều kiện, với mốc cuối 30/12/2026. Doanh nghiệp được gia hạn nên dùng thời gian này để chuẩn bị dòng tiền, tránh để khoản nợ chuyển sang quá hạn sau mốc gia hạn. Chi tiết tại bài gia hạn nộp thuế 2026 theo Nghị định 245.
Những hiểu lầm thường gặp
Hiểu lầm
Nợ thuế bao nhiêu cũng bị cấm xuất cảnh; muốn gỡ phải nộp hết nợ.
Sự thật
Phải đủ ngưỡng 50 hoặc 500 triệu, quá hạn từ 120 ngày trở lên, đang bị cưỡng chế. Trả bớt xuống dưới ngưỡng là được hủy.
Hiểu lầm khác là chỉ giám đốc mới bị ảnh hưởng. Từ 01/7/2026, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp cũng thuộc đối tượng có thể bị tạm hoãn. Doanh nghiệp có thay đổi người đại diện theo pháp luật nên cập nhật đăng ký doanh nghiệp và thông tin đăng ký thuế kịp thời để thông tin trên hệ thống phản ánh đúng người đang quản lý.
Kết luận
Tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp mạnh nhưng có điều kiện rõ: ngưỡng nợ, thời gian quá hạn từ 120 ngày trở lên và tình trạng cưỡng chế. Doanh nghiệp nên kiểm tra nợ thuế hằng tháng, xử lý ngay khi có thông báo và tận dụng cơ chế trả bớt nợ để được hủy tạm hoãn. Tổng quan các quy định mới khác xem tại bài Luật Quản lý thuế 108/2025.
Nếu doanh nghiệp có khoản nợ thuế chưa rõ nguyên nhân, TAVA có thể đối chiếu sổ sách và nghĩa vụ trên hệ thống qua dịch vụ rà soát sổ sách kế toán. Bạn cũng có thể liên hệ để được tư vấn cụ thể.