Giảm trừ gia cảnh 2026 là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Với người không có người phụ thuộc và đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, thuế TNCN từ tiền lương chỉ bắt đầu phát sinh khi lương gộp vượt khoảng 17,32 triệu đồng/tháng. Bài viết giải thích cách tính ngưỡng này, bảng ngưỡng theo số người phụ thuộc và những trường hợp ngưỡng thực tế khác đi.
1. Mức giảm trừ gia cảnh 2026 là bao nhiêu?
Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế 2026; Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 (Điều 10) ghi cùng mức này. Nghị định 253/2026/NĐ-CP (Điều 47, 48) hướng dẫn chi tiết.
| Kỳ tính thuế | Bản thân | Mỗi người phụ thuộc | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| 2025 trở về trước | 11 triệu/tháng | 4,4 triệu/tháng | NQ 954/2020/UBTVQH14 |
| 2026 trở đi | 15,5 triệu/tháng | 6,2 triệu/tháng | NQ 110/2025/UBTVQH15 |
Chính phủ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức này khi điều kiện kinh tế thay đổi. Vì vậy, khi đọc tài liệu cũ, bạn cần xem tài liệu đó viết cho kỳ tính thuế nào.
2. Cách xác định lương bao nhiêu thì phải nộp thuế TNCN
Thuế TNCN từ tiền lương tính trên thu nhập tính thuế, không tính trên tổng lương. Thu nhập tính thuế được xác định như sau:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Bảo hiểm bắt buộc (phần người lao động đóng) − Giảm trừ gia cảnh − Các khoản được trừ khác.
Bạn chỉ phải nộp thuế khi thu nhập tính thuế lớn hơn 0. Nói cách khác, thu nhập chịu thuế sau khi trừ bảo hiểm phải vượt tổng mức giảm trừ gia cảnh của bạn.
Phần người lao động đóng BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc hiện là 8% + 1,5% + 1% = 10,5% tiền lương làm căn cứ đóng (Luật BHXH 2024 và các luật liên quan). Nếu lương đóng bảo hiểm bằng toàn bộ thu nhập chịu thuế, ngưỡng lương gộp được tính bằng: tổng mức giảm trừ ÷ (1 − 10,5%).
3. Bảng ngưỡng lương phát sinh thuế theo số người phụ thuộc
Bảng dưới đây là ví dụ minh họa, giả định: cá nhân cư trú, ký hợp đồng lao động từ 3 tháng, toàn bộ lương là thu nhập chịu thuế, lương đóng bảo hiểm bằng lương gộp (dưới mức trần đóng), không có khoản miễn thuế hay khoản giảm trừ khác. Số làm tròn đến hai chữ số thập phân.
Lương gộp tối đa mỗi tháng vẫn chưa phát sinh thuế TNCN (ví dụ minh họa)
| Số người phụ thuộc | Tổng giảm trừ/tháng | Kỳ 2026 – lương gộp đến | Kỳ 2025 – lương gộp đến |
|---|---|---|---|
| 0 | 15,5 triệu | ≈ 17,32 triệu | ≈ 12,29 triệu |
| 1 | 21,7 triệu | ≈ 24,25 triệu | ≈ 17,21 triệu |
| 2 | 27,9 triệu | ≈ 31,17 triệu | ≈ 22,12 triệu |
| 3 | 34,1 triệu | ≈ 38,10 triệu | ≈ 27,04 triệu |
Cách tính dòng đầu: 15,5 ÷ 0,895 ≈ 17,32 triệu. Kiểm lại: 17,32 × 10,5% ≈ 1,82 triệu bảo hiểm; 17,32 − 1,82 = 15,5 triệu, đúng bằng mức giảm trừ. Cột kỳ 2025 dùng mức giảm trừ cũ (11 triệu và 4,4 triệu) để bạn so sánh.
Ví dụ minh họa: lương 25 triệu, 1 người phụ thuộc
- Bảo hiểm bắt buộc: 25 × 10,5% = 2,625 triệu.
- Thu nhập tính thuế = 25 − 2,625 − 15,5 − 6,2 = 0,675 triệu.
- Thuế (bậc 1, 5%) = 0,675 × 5% ≈ 33.750 đồng/tháng.
Cùng dữ liệu nếu tính cho kỳ 2025: 25 − 2,625 − 11 − 4,4 = 6,975 triệu; thuế = 5 × 5% + 1,975 × 10% = 0,25 + 0,1975 = 0,4475 triệu (447.500 đồng/tháng).
Ví dụ minh họa: lương 20 triệu, không có người phụ thuộc
- Bảo hiểm bắt buộc: 20 × 10,5% = 2,1 triệu.
- Thu nhập tính thuế = 20 − 2,1 − 15,5 = 2,4 triệu.
- Thuế (bậc 1, 5%) = 2,4 × 5% = 120.000 đồng/tháng, tương đương 1,44 triệu đồng/năm nếu lương ổn định 12 tháng.
Nếu tính theo mức cũ, thu nhập tính thuế là 20 − 2,1 − 11 = 6,9 triệu và thuế là 5 × 5% + 1,9 × 10% = 0,44 triệu đồng/tháng. Như vậy, với cùng mức lương, số thuế tháng giảm khoảng 320.000 đồng nhờ mức giảm trừ mới và biểu thuế mới.
Doanh nghiệp tạm khấu trừ hằng tháng theo số liệu tháng đó. Số thuế chính xác của cả năm chỉ được chốt khi quyết toán, sau khi cộng toàn bộ thu nhập và tính đủ 12 tháng giảm trừ.
4. Vì sao ngưỡng thực tế của bạn có thể khác bảng trên?
Bảng ngưỡng chỉ đúng với giả định đã nêu. Ngưỡng thực tế của bạn cao hơn hoặc thấp hơn trong các trường hợp sau:
- Lương đóng bảo hiểm thấp hơn lương thực nhận. Khi đó số bảo hiểm được trừ ít hơn, ngưỡng lương gộp thấp hơn bảng.
- Có khoản không tính thuế. Tiền ăn ca trong mức 1,2 triệu đồng/tháng (từ 01/7/2026), tiền làm thêm giờ trong giới hạn luật, một số phụ cấp do Nhà nước quy định không cộng vào thu nhập chịu thuế, nên ngưỡng tổng thu nhập cao hơn. Xem bài phụ cấp không tính thuế TNCN.
- Có bảo hiểm hưu trí, nhân thọ được trừ. Từ kỳ 2026, tổng các khoản bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, nhân thọ được trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng.
- Có chi y tế, giáo dục được trừ (tối đa 23 triệu và 24 triệu/năm) nếu bạn tự quyết toán. Chi tiết tại bài giảm trừ chi phí y tế, giáo dục.
- Có thu nhập ở nơi khác hoặc thưởng cuối năm. Thuế TNCN tiền lương tính theo năm khi quyết toán, nên tháng có thưởng có thể vượt ngưỡng dù các tháng khác không.
5. Nguyên tắc tính giảm trừ cho bản thân và người phụ thuộc
Nghị định 253/2026/NĐ-CP (Điều 48) đặt ra mấy nguyên tắc bạn cần nhớ:
- Một nơi tại một thời điểm. Có nhiều nơi trả lương thì chỉ chọn một nơi để tính giảm trừ bản thân, tính đủ theo tháng.
- Bù đủ khi quyết toán. Năm nào chưa được giảm trừ hoặc giảm trừ chưa đủ 12 tháng thì khi quyết toán được tính đủ 12 tháng.
- Người phụ thuộc phải đăng ký. Chỉ được giảm trừ khi đã đăng ký người phụ thuộc kèm hồ sơ, hạn trước ngày 31/12 của năm tính thuế. Xem bài đăng ký người phụ thuộc 2026.
- Một người phụ thuộc – một người nộp thuế. Nhiều người cùng nuôi thì tự thỏa thuận ai đăng ký.
- Chỉ trừ vào tiền lương, tiền công. Giảm trừ gia cảnh không trừ vào thu nhập từ đầu tư, chuyển nhượng, trúng thưởng.
6. Những lỗi thường gặp về giảm trừ gia cảnh
Hiểu lầm
Năm 2026 đã có mức mới, nên quyết toán năm 2025 cũng được trừ 15,5 triệu.
Sự thật
Kỳ 2025 dùng 11 triệu / 4,4 triệu và biểu 7 bậc. Mức 15,5 triệu / 6,2 triệu chỉ dùng từ kỳ 2026.
- Đăng ký giảm trừ bản thân ở cả hai công ty. Cả hai nơi cùng trừ 15,5 triệu sẽ làm thuế tạm nộp thiếu, cuối năm phải nộp bù khi quyết toán.
- Hai anh chị em cùng đăng ký cha mẹ. Một người phụ thuộc chỉ được tính cho một người nộp thuế trong năm.
- Quên báo giảm khi người phụ thuộc có thu nhập. Người phụ thuộc phải có thu nhập bình quân tháng không quá 3 triệu đồng từ tất cả các nguồn (Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC). Bạn tự chịu trách nhiệm về thông tin đã khai.
- Nhầm lương gộp và lương đóng bảo hiểm. Hãy lấy số bảo hiểm thực đóng trên phiếu lương để tính.
7. Bạn nên làm gì ngay?
Việc nên làm trước 31/12/2026
- Kiểm phiếu lương: công ty đã áp mức 15,5 triệu từ tháng nào?
- Xác nhận chỉ một nơi trả lương tính giảm trừ bản thân
- Rà danh sách người phụ thuộc, bổ sung người mới trước 31/12
- Thỏa thuận với anh chị em ai đăng ký cha mẹ
- Lưu hóa đơn y tế, học phí nếu định tự quyết toán
Doanh nghiệp cần rà lại cách áp giảm trừ trên bảng lương năm chuyển tiếp 2026 có thể tham khảo dịch vụ quyết toán thuế TNCN của TAVA hoặc xem bảng giá.
Kết luận
Giảm trừ gia cảnh 2026 tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Người không có người phụ thuộc, đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, chỉ phát sinh thuế khi lương gộp vượt khoảng 17,32 triệu đồng/tháng. Xem tiếp biểu thuế TNCN 5 bậc 2026 để tính số thuế cụ thể, hoặc đọc các bài trong chuyên mục Thuế TNCN.