Giám đốc không hưởng lương vẫn phải đóng BHXH bắt buộc kể từ 01/7/2025, khi Luật BHXH số 41/2024/QH15 có hiệu lực. Người này được tự chọn mức lương làm căn cứ đóng (thấp nhất bằng mức tham chiếu) và đóng 25%, gồm 3% ốm đau – thai sản và 22% hưu trí – tử tuất. Bài viết giải thích ai thuộc diện, cách tính mức đóng 2026 và những việc doanh nghiệp cần làm để không bị coi là trốn đóng.
Vì sao giám đốc không nhận lương vẫn phải đóng BHXH?
Trước 01/7/2025, nhiều công ty TNHH một thành viên hoặc công ty nhỏ có chủ sở hữu kiêm giám đốc, không ký HĐLĐ, không nhận lương. Theo luật cũ, trường hợp này thường không đóng BHXH.
Luật BHXH 2024 thay đổi điều đó. Điều 2 khoản 1 bổ sung vào diện bắt buộc nhóm người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã… không hưởng tiền lương. Đây là điểm mới được các cổng phổ biến pháp luật nhấn mạnh trong danh sách điểm mới của luật.
Hiểu lầm
Giám đốc không nhận lương thì không phải đóng BHXH.
Sự thật
Từ 01/7/2025, người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương thuộc diện BHXH bắt buộc.
Ai thuộc diện “người quản lý không hưởng lương”?
Doanh nghiệp nên rà các chức danh sau nếu người giữ chức danh không nhận lương từ công ty:
- Chủ tịch công ty, giám đốc, tổng giám đốc là người quản lý doanh nghiệp;
- Thành viên hội đồng thành viên, thành viên hội đồng quản trị;
- Kiểm soát viên;
- Người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp tại công ty khác;
- Người quản lý điều hành hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương.
Không thuộc diện này: người đang hưởng lương hưu (theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP – nguồn thứ cấp, nên xác nhận với cơ quan BHXH). Người quản lý có hưởng lương thì không xét theo nhóm này mà đóng như người lao động có HĐLĐ, xem mục 4.
Một người quản lý nhiều doanh nghiệp
Theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP, người quản lý đồng thời là chủ của nhiều doanh nghiệp thì tham gia BHXH bắt buộc tại nơi đầu tiên. Doanh nghiệp nên lưu hồ sơ xác định “nơi đầu tiên” để giải trình khi cơ quan BHXH đối chiếu.
Mức đóng BHXH của giám đốc không hưởng lương
Căn cứ đóng: được tự chọn, có sàn và trần
Điểm d khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024 cho phép nhóm không hưởng lương (điểm n khoản 1 Điều 2) lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng, nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Sau ít nhất 12 tháng đóng theo mức đã chọn, người tham gia được chọn lại mức đóng.
| Giai đoạn | Mức tham chiếu | Mức chọn thấp nhất | Mức chọn cao nhất |
|---|---|---|---|
| Đến 30/6/2026 | 2.340.000 đ | 2.340.000 đ | 46.800.000 đ |
| Từ 01/7/2026 | 2.530.000 đ | 2.530.000 đ | 50.600.000 đ |
Tỷ lệ đóng: 25%
Theo Điều 33 khoản 4 Luật BHXH 2024, nhóm này đóng hằng tháng:
- 3% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ ốm đau và thai sản;
- 22% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Điều 34 không quy định phần đóng của người sử dụng lao động cho nhóm này. Nghĩa là toàn bộ 25% là phần đóng của chính người quản lý. Người quản lý đóng trực tiếp cho cơ quan BHXH hoặc qua doanh nghiệp, theo phương thức hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần; hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng (điểm b khoản 4 Điều 33).
Ví dụ minh họa
Giả định ông A là giám đốc kiêm chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên, không nhận lương. Từ tháng 7/2026, ông chọn mức đóng thấp nhất 2.530.000 đồng.
| Khoản | Cách tính | Số tiền/tháng |
|---|---|---|
| Ốm đau – thai sản | 3% × 2.530.000 | 75.900 đ |
| Hưu trí – tử tuất | 22% × 2.530.000 | 556.600 đ |
| Tổng | 25% × 2.530.000 | 632.500 đ |
Nếu ông A chọn mức 10.000.000 đồng, số đóng là 2.500.000 đồng/tháng. Mức chọn càng cao thì quyền lợi hưu trí, thai sản về sau càng cao, nhưng chi phí hằng tháng cũng tăng tương ứng.
Giám đốc có hưởng lương thì đóng thế nào?
Nếu giám đốc có nhận lương, mức đóng tính như người lao động theo HĐLĐ: doanh nghiệp 21,5% và người lao động 10,5% trên tiền lương làm căn cứ đóng (gồm BHXH, BHYT, BHTN, TNLĐ – BNN).
Từ 01/01/2026, Luật Việc làm 2025 còn đưa người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên có hưởng lương vào diện BHTN. Chi tiết xem bài bảo hiểm thất nghiệp 2026.
Giám đốc có lương và không lương: đóng khác nhau thế nào?
| Tiêu chí | Không hưởng lương | Có hưởng lương |
|---|---|---|
| Căn cứ đóng | Tự chọn, từ mức tham chiếu | Lương, phụ cấp trả thường xuyên |
| Tỷ lệ BHXH | 25% (3% + 22%), cá nhân đóng | DN 17,5%, cá nhân 8% |
| BHTN | Không thuộc diện | Có, từ 01/01/2026 |
| Trần đóng từ 01/7/2026 | 50,6 triệu | 50,6 triệu (BHXH, BHYT) |
Bảng chi phí theo từng mức lương xem mức đóng BHXH tối đa 2026.
Đóng 25% thì người quản lý được hưởng gì?
Nhiều chủ doanh nghiệp xem khoản đóng này là chi phí bắt buộc. Thực ra, vì đóng vào cả quỹ ốm đau – thai sản và quỹ hưu trí – tử tuất, người quản lý được tích lũy quyền lợi như sau:
- Hưu trí: thời gian đóng được cộng dồn. Đủ tuổi nghỉ hưu và có đủ 15 năm đóng BHXH là đủ điều kiện hưởng lương hưu (Điều 64). Mức hưởng phụ thuộc bình quân tiền lương làm căn cứ đóng, nên mức tự chọn càng cao thì lương hưu càng cao.
- Thai sản: quỹ ốm đau – thai sản có các chế độ như trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh (Điều 58).
- Tử tuất: thân nhân có quyền lợi theo chế độ tử tuất khi đủ điều kiện.
Những chủ doanh nghiệp đã có thời gian đóng BHXH ở nơi làm việc cũ sẽ được nối tiếp thời gian đóng, thay vì để quá trình đóng bị gián đoạn. Cách tính lương hưu chi tiết có trong bài đóng BHXH 15 năm được bao nhiêu lương hưu.
Chọn mức đóng nào cho hợp lý?
Không có mức “đúng” chung cho mọi người. Một số câu hỏi giúp chủ doanh nghiệp quyết định:
- Dòng tiền cá nhân có chịu được mức đóng hằng tháng trong nhiều năm không?
- Còn bao nhiêu năm đến tuổi nghỉ hưu, đã có bao nhiêu năm đóng?
- Có kế hoạch sinh con hoặc cần chế độ thai sản trong thời gian tới không?
Dù chọn mức nào, doanh nghiệp nên lưu văn bản lựa chọn trong hồ sơ và hỏi cơ quan BHXH về thủ tục nếu muốn thay đổi mức đóng sau này.
Hồ sơ và các bước đăng ký
Hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc phải nộp trong 30 ngày kể từ ngày thuộc diện tham gia; riêng nhóm không hưởng lương nếu tự nộp thì nộp tờ khai cho cơ quan BHXH trong cùng thời hạn 30 ngày (khoản 1, 2 Điều 28). Với người quản lý đã giữ chức danh từ trước 01/7/2025, doanh nghiệp nên rà soát và kê khai ngay nếu chưa làm.
Lập danh sách người quản lý không hưởng lương
Đối chiếu điều lệ, quyết định bổ nhiệm và bảng lương để xác định ai không nhận lương.
Xác định nơi tham gia
Nếu người đó quản lý nhiều doanh nghiệp, xác định nơi đầu tiên theo NĐ 158/2025.
Thống nhất mức lương làm căn cứ đóng
Có văn bản ghi mức người quản lý tự chọn, không thấp hơn mức tham chiếu.
Kê khai tăng lao động
Dùng tờ khai, mẫu biểu hiện hành của BHXH Việt Nam qua phần mềm hoặc cổng giao dịch điện tử.
Đóng hằng tháng và đối chiếu
So số đóng với thông báo của cơ quan BHXH mỗi tháng.
Thao tác báo tăng trên phần mềm xem hướng dẫn khai báo tăng lao động. Mẫu biểu cụ thể có thể được BHXH Việt Nam cập nhật, nên kiểm tra với cơ quan BHXH quản lý trước khi nộp.
Những lỗi thường gặp
- Không đăng ký vì “không có HĐLĐ”. Nhóm này thuộc diện bắt buộc dù không có HĐLĐ.
- Chọn mức đóng thấp hơn mức tham chiếu. Mức thấp nhất là mức tham chiếu tại thời điểm đóng; từ 01/7/2026 là 2.530.000 đồng.
- Kê khai trùng ở nhiều công ty khi một người quản lý nhiều doanh nghiệp.
- Hạch toán khoản 25% như chi phí BHXH của doanh nghiệp mà không có căn cứ. Đây là phần đóng của cá nhân; cách xử lý kế toán, thuế nên được thống nhất và lưu chứng từ rõ ràng.
Kết luận
Người quản lý không nhận lương không còn nằm ngoài BHXH bắt buộc. Doanh nghiệp nên rà soát ngay các chức danh quản lý, chọn mức đóng phù hợp và kê khai đúng hạn để tránh bị xác định là trốn đóng, phải nộp thêm 0,03%/ngày.
Nếu công ty mới thành lập và cần người lo trọn phần kế toán, thuế, bảo hiểm, bạn có thể xem dịch vụ kế toán thuế trọn gói hoặc liên hệ TAVA. Xem thêm 12 điểm mới Luật BHXH 2024.