Bỏ thuế khoán hộ kinh doanh có hiệu lực từ 01/01/2026: hộ và cá nhân kinh doanh không còn nộp một mức thuế cố định do cơ quan thuế ấn định, mà tự khai, tự nộp theo doanh thu thực tế. Căn cứ là khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15. Tin tốt là hộ có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống vẫn không phải nộp GTGT và TNCN. Bài viết liệt kê những việc hộ khoán cũ cần làm ngay, theo thứ tự ưu tiên.
1. Bỏ thuế khoán nghĩa là gì?
Trước năm 2026, phần lớn hộ nhỏ nộp thuế theo phương pháp khoán. Cơ quan thuế ấn định doanh thu và số thuế cho cả năm, hộ cứ thế nộp theo thông báo. Cách này đơn giản nhưng không phản ánh đúng doanh thu thực.
Từ 01/01/2026, phương pháp này chấm dứt. Hai văn bản làm căn cứ:
- Nghị quyết 198/2025/QH15, Điều 10 khoản 6: bãi bỏ thuế khoán, áp dụng từ 01/01/2026.
- Luật 149/2025/QH15 sửa Luật Thuế GTGT: bãi bỏ khoản 3 Điều 12 Luật Thuế GTGT 48/2024 – khoản quy định phương pháp khoán.
Chính sách chi tiết cho hộ nằm ở Nghị định 68/2026/NĐ-CP (ngày 05/3/2026), đã được sửa bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Thủ tục, mẫu biểu theo Thông tư 18/2026/TT-BTC, thay Thông tư 40/2021 (đã được sửa bởi Thông tư 50/2026; từ 01/7/2026 một số mẫu như 01/TKN-CNKD được thay bằng mẫu tại Phụ lục I Thông tư 89/2026). Sổ sách theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, thay Thông tư 88/2021.
2. Bỏ khoán không có nghĩa là mọi hộ đều phải nộp thuế
Nhiều chủ hộ lo lắng bỏ khoán thì phải nộp nhiều hơn. Thực tế, nghĩa vụ phụ thuộc vào doanh thu năm.
| Doanh thu năm | Thuế GTGT, TNCN | Hồ sơ chính |
|---|---|---|
| Đến 1 tỷ đồng | Không chịu GTGT, không nộp TNCN | Thông báo doanh thu trước 31/01 năm sau |
| Trên 1 tỷ đến 50 tỷ | Khai, nộp theo quý | Tờ khai quý; hóa đơn điện tử bắt buộc |
| Trên 3 tỷ | TNCN bắt buộc theo thu nhập (17%) | Tờ khai + quyết toán năm trước 31/3 |
| Trên 50 tỷ | Khai GTGT theo tháng; TNCN 20% | Tờ khai tháng + quyết toán năm |
Ngưỡng 1 tỷ áp dụng từ 01/01/2026 theo NĐ 141/2026. Bạn có thể đọc kỹ hơn ở bài ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh 1 tỷ.
3. Sáu việc hộ khoán cũ cần làm ngay
Dưới đây là danh sách việc theo thứ tự nên làm. Phần lớn áp dụng cho cả hộ dưới ngưỡng.
Ước tính doanh thu năm 2026
Cộng doanh thu từ tháng 1 đến nay ở mọi kênh: cửa hàng, sàn thương mại điện tử, chuyển khoản, ví điện tử.
Thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử
Gửi cơ quan thuế danh sách mọi tài khoản, ví dùng cho kinh doanh bằng phương thức điện tử.
Mở sổ theo Thông tư 152/2025
Hộ dưới ngưỡng dùng sổ doanh thu S1a-HKD; hộ trên ngưỡng dùng S2a hoặc bộ S2b–S2e-HKD.
Kiểm tra địa điểm kinh doanh
Địa điểm mới hoặc thay đổi phải thông báo trong 10 ngày làm việc.
Chuẩn bị hóa đơn điện tử nếu vượt 1 tỷ
Đăng ký trong 30 ngày kể từ ngày cuối kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế trên 1 tỷ.
Đánh dấu hạn 31/01/2027
Hộ dưới ngưỡng thông báo doanh thu năm 2026; hộ khai quý nộp tờ khai quý IV/2026.
3.1. Vì sao thông báo tài khoản ngân hàng quan trọng?
Nghị định 68/2026, Điều 13 yêu cầu hộ thông báo tất cả số tài khoản thanh toán và ví điện tử dùng cho sản xuất, kinh doanh. Nghĩa vụ này áp dụng cho cả hộ dưới ngưỡng. Khi bỏ khoán, dòng tiền qua tài khoản là dữ liệu quan trọng để đối chiếu doanh thu tự khai.
3.2. Sổ sách đơn giản hơn bạn nghĩ
Hộ dưới ngưỡng chỉ cần một sổ doanh thu. Hộ được ghi sổ trên giấy hoặc trên phương tiện điện tử và được bố trí người thân làm kế toán. Xem chi tiết ở bài sổ kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025.
3.3. Hộ vừa có cửa hàng vừa bán trên sàn
Nhiều hộ khoán cũ nay bán thêm trên sàn thương mại điện tử. Sàn có chức năng đặt hàng và thanh toán sẽ khấu trừ, nộp thay thuế cho từng giao dịch (NĐ 68/2026, Điều 11; từ 01/7/2026 theo Điều 43–44 NĐ 252/2026, thay NĐ 117/2025). Doanh thu trên sàn vẫn phải cộng vào tổng doanh thu năm của hộ để xét ngưỡng 1 tỷ.
Nếu tổng doanh thu năm không vượt 1 tỷ mà đã bị sàn khấu trừ, hộ được bù trừ hoặc hoàn số thuế đó. Nếu tổng doanh thu trên 3 tỷ, hoặc trên ngưỡng và chọn phương pháp thu nhập, hộ phải tổng hợp để quyết toán TNCN năm; số sàn đã khấu trừ được trừ khi quyết toán (khoản 3 Điều 11 NĐ 68/2026).
4. Hộ khoán cũ có bị truy thu thuế các năm trước?
Đây là câu hỏi nhiều người đặt ra nhất. Theo khoản 5 Điều 17 Nghị định 68/2026:
- Cơ quan thuế không dùng doanh thu kê khai năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.
- Cơ quan thuế không xử phạt đối với nghĩa vụ đã thực hiện theo phương pháp khoán.
- Quy định áp dụng cả khi quy mô kinh doanh thay đổi từ 50% trở lên.
Nói cách khác, hộ khoán cũ yên tâm khai đúng doanh thu thực tế năm 2026. Khai thấp để “giữ” mức cũ mới là điều rủi ro.
5. Bảng kê hàng tồn kho tại 31/12/2025: ai phải nộp?
Khoản 4 Điều 18 Nghị định 68/2026 yêu cầu một số hộ lập Bảng kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tại 31/12/2025 (Mẫu 01/BK-HTK, Thông tư 18/2026). Đối tượng gồm:
- Hộ năm 2025 nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc kê khai, có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên;
- Hộ chọn tính thuế TNCN theo phương pháp thu nhập từ năm 2026.
Bảng kê lưu tại hộ và gửi bản điện tử cùng tờ khai quý I/2026, hoặc trước 20/4/2026 nếu khai theo tháng. Các mốc này đã qua. Nếu hộ thuộc diện mà chưa nộp, cách xử lý cụ thể đang chờ hướng dẫn chi tiết. Hộ nên chủ động liên hệ cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn, và TAVA sẽ cập nhật khi có văn bản.
6. Ví dụ minh họa: hai hộ khoán cũ
Ví dụ minh họa (số giả định).
- Hộ A bán bún, doanh thu ước năm 2026 khoảng 600 triệu đồng. Năm 2025 hộ nộp khoán. Năm 2026, hộ A không nộp GTGT, TNCN. Hộ cần: thông báo tài khoản ngân hàng, ghi sổ S1a-HKD, thông báo doanh thu năm 2026 trước 31/01/2027.
- Hộ B bán vật liệu xây dựng, doanh thu ước năm 2026 khoảng 2 tỷ đồng, chọn phương pháp tỷ lệ cho TNCN. Hộ B khai, nộp GTGT và TNCN theo quý. TNCN cả năm (nếu doanh thu đúng 2 tỷ) = (2.000.000.000 − 1.000.000.000) × 0,5% = 5.000.000 đồng. Hộ B phải dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc khởi tạo từ máy tính tiền.
Thuế GTGT của hộ B tính trên toàn bộ doanh thu: 2.000.000.000 × 1% = 20.000.000 đồng (chưa xét giảm 20% nếu mặt hàng đủ điều kiện). Tỷ lệ 0,5% TNCN và 1% GTGT cho phân phối hàng hóa theo khoản 3 Điều 7 Luật TNCN 109/2025 và Điều 12 Luật Thuế GTGT 48/2024. Xem thêm bài cách tính thuế hộ kinh doanh 2026.
7. Những lỗi thường gặp khi chuyển từ khoán sang kê khai
“Năm nay không thấy thông báo thuế khoán gửi về, chắc là được miễn rồi.”
Bỏ khoán thì không còn thông báo khoán. Hộ phải tự thông báo doanh thu hoặc tự khai thuế.
- Chờ cơ quan thuế gửi thông báo. Từ 2026 không còn thông báo khoán. Hộ tự thực hiện nghĩa vụ.
- Chỉ tính doanh thu tiền mặt. Doanh thu chuyển khoản, ví điện tử và bán online đều phải cộng vào.
- Dùng mẫu cũ. Mẫu theo Thông tư 40/2021 và sổ theo Thông tư 88/2021 đã được thay.
- Không theo dõi lũy kế. Hộ vượt 1 tỷ giữa năm phải khai thuế từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng và đăng ký hóa đơn điện tử đúng hạn.
- Lẫn lộn chi tiêu gia đình và kinh doanh. Nếu sau này chọn phương pháp thu nhập, chi phí cá nhân không được trừ.
8. Khi nào nên nhờ đơn vị kế toán hỗ trợ?
Hộ dưới ngưỡng thường tự làm được. Hộ trên 1 tỷ, nhất là hộ có nhiều địa điểm, bán đa kênh hoặc đang cân nhắc phương pháp thu nhập, sẽ cần người theo dõi sổ sách đều đặn. Dịch vụ kế toán thuế trọn gói của TAVA hỗ trợ hộ ghi sổ theo Thông tư 152/2025, lập tờ khai quý và thông báo doanh thu. Bạn có thể xem bảng giá hoặc đọc thêm các bài ở chuyên mục hộ kinh doanh.
Kết luận
Bỏ thuế khoán từ 01/01/2026 chuyển hộ kinh doanh sang tự khai theo doanh thu thực. Hộ dưới 1 tỷ không nộp GTGT, TNCN nhưng phải thông báo doanh thu và tài khoản; các năm khoán trước không bị xác định lại nếu không che giấu doanh thu. Việc nên làm ngay là ước tính doanh thu 2026, thông báo tài khoản và mở sổ đúng mẫu. Cần trao đổi trường hợp cụ thể, hãy liên hệ TAVA.