Thuế GTGT không được hoàn tính vào chi phí là điểm mới của Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025. Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ, thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết và không được hoàn nay được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Quy định này giúp doanh nghiệp không “mất trắng” số thuế đầu vào bị kẹt. Tuy vậy, nó không áp dụng cho mọi khoản thuế GTGT không được khấu trừ.
Tóm tắt nhanh đọc trong 30 giây
- Thuế đầu vào chưa khấu trừ hết + không được hoàn → chi phí được trừ TNDN.
- Áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 (Luật 67/2025).
- Không áp cho thuế đầu vào bị loại vì thiếu điều kiện khấu trừ.
- Đã đưa vào chi phí thì không chuyển khấu trừ tiếp.
1. Quy định mới nói gì?
Trong nhóm chi phí được trừ bổ sung của Luật 67/2025, Cổng thông tin điện tử Chính phủ nêu rõ: thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết nhưng không được hoàn được tính vào chi phí được trừ.
Trước đây, doanh nghiệp rơi vào tình huống này thường lúng túng. Số thuế đầu vào cứ nằm trên tờ khai GTGT ở chỉ tiêu “chuyển kỳ sau”, trong khi doanh nghiệp không có thuế đầu ra đủ lớn để khấu trừ và cũng không thuộc trường hợp được hoàn.
Luật mới cho phép chuyển số thuế bị “kẹt” này thành chi phí. Doanh nghiệp không lấy lại được tiền, nhưng giảm được thu nhập chịu thuế TNDN.
2. Phân biệt ba loại thuế GTGT đầu vào
Chìa khóa để áp dụng đúng là phân biệt số thuế đầu vào đang ở trạng thái nào.
Thuế GTGT đầu vào: xử lý thế nào khi tính TNDN?
| Trạng thái | Ví dụ | Xử lý TNDN |
|---|---|---|
| Đủ điều kiện, còn khấu trừ được | Đầu vào lớn hơn đầu ra tạm thời | Chuyển kỳ sau, không đưa vào chi phí |
| Đủ điều kiện, được hoàn | Xuất khẩu đạt ngưỡng 300 triệu | Đề nghị hoàn, không đưa vào chi phí |
| Chưa khấu trừ hết, không được hoàn | Không còn đầu ra, không thuộc diện hoàn | Chi phí được trừ |
| Không đủ điều kiện khấu trừ | Mua từ 5 triệu trả tiền mặt | Không tự động được trừ |
Thuế đầu vào không đủ điều kiện khấu trừ là trường hợp khác. Ví dụ phổ biến nhất là hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng (đã gồm thuế) nhưng trả tiền mặt. Từ 01/7/2025, khoản này không được khấu trừ GTGT. Từ 15/12/2025, khoản chi từ 5 triệu đồng không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cũng không được trừ khi tính TNDN.
Vì vậy, doanh nghiệp không thể dùng quy định mới để “cứu” các hóa đơn thanh toán sai phương thức.
3. Khi nào thuế đầu vào “không được hoàn”?
Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (hiệu lực 01/7/2025) và NĐ 181/2025 quy định các trường hợp được hoàn. Ngoài các trường hợp đó, số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết chỉ được chuyển kỳ sau.
Một số trường hợp được hoàn đáng chú ý:
- Dự án đầu tư: số thuế chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng; không hoàn nếu chưa góp đủ vốn điều lệ đăng ký, không đáp ứng điều kiện kinh doanh; dự án khai thác khoáng sản nói chung bị loại trừ (có ngoại lệ).
- Xuất khẩu: từ 300 triệu đồng trong tháng hoặc quý, số hoàn không vượt 10% doanh thu xuất khẩu. Không hoàn với hàng nhập khẩu rồi xuất khẩu sang nước khác (trừ nguyên liệu nhập để sản xuất, gia công xuất khẩu).
- Cơ sở chỉ sản xuất hàng chịu thuế 5%: từ 300 triệu đồng sau 12 tháng hoặc 04 quý liên tục, chỉ tính số phát sinh từ 01/7/2025.
- Chuyển đổi sở hữu, sáp nhập, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động có số thuế chưa khấu trừ hết.
Khoản 12 Điều 10 NĐ 320/2025 quy định: phần thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ đầu vào có liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, chưa được khấu trừ hết nhưng không thuộc trường hợp hoàn thuế, không nằm trong nhóm thuế GTGT không được trừ; số thuế GTGT đầu vào đã tính vào chi phí được trừ thì không được khấu trừ với thuế đầu ra. Nghị định và TT 20/2026 không quy định thời điểm ghi nhận hay hồ sơ riêng cho khoản này; theo cách hiểu của Ban biên tập, doanh nghiệp nên lưu bảng theo dõi số thuế chuyển kỳ sau và giải trình vì sao không còn khả năng khấu trừ, hoàn.
4. Ví dụ minh họa
Số liệu giả định. Công ty M có một dự án đầu tư nhà xưởng. Số thuế GTGT đầu vào của dự án là 450 triệu đồng. Công ty chưa góp đủ vốn điều lệ như đã đăng ký, nên không đáp ứng điều kiện hoàn thuế dự án đầu tư.
Giả sử sau khi rà soát, công ty xác định 450 triệu đồng này không còn khả năng khấu trừ với thuế đầu ra và không thuộc trường hợp được hoàn. Khi đó:
- Công ty đưa 450 triệu đồng vào chi phí được trừ khi tính TNDN (khoản 12 Điều 10 NĐ 320/2025), với điều kiện số thuế này liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh.
- Nếu công ty áp dụng thuế suất 20%, số thuế TNDN giảm tương ứng: 450 × 20% = 90 triệu đồng.
- Đồng thời, công ty không được tiếp tục để 450 triệu đồng ở chỉ tiêu chuyển kỳ sau trên tờ khai GTGT.
Ví dụ trên chỉ minh họa cơ chế. Tình huống thực tế cần xem doanh nghiệp còn hoạt động chịu thuế khác để khấu trừ hay không. Nếu sau này dự án đi vào hoạt động và phát sinh thuế đầu ra, số thuế đầu vào thường vẫn có thể khấu trừ dần. Khi đó, đưa ngay vào chi phí là quá sớm. Quyết định này nên có ý kiến của người phụ trách thuế và được ghi lại bằng văn bản.
5. Các bước xử lý trên sổ sách
Lập bảng theo dõi thuế đầu vào chuyển kỳ sau
Ghi nguồn gốc từng khoản: dự án, hoạt động, kỳ phát sinh.
Kiểm điều kiện hoàn
Đối chiếu ngưỡng 300 triệu, điều kiện vốn, loại hoạt động.
Xác định số không được hoàn
Lập biên bản hoặc bảng giải trình nội bộ, lưu kèm hồ sơ.
Điều chỉnh tờ khai GTGT và hạch toán chi phí
Giảm số thuế chuyển kỳ sau, ghi nhận chi phí tương ứng.
6. Những điểm mới khác liên quan đến thuế GTGT trong chi phí
Luật 67/2025 và NĐ 320/2025 còn bổ sung hai khoản liên quan:
Thuế GTGT đầu ra của hàng biếu, tặng. Khi doanh nghiệp biếu, tặng hàng hóa, phải tính thuế GTGT đầu ra. Số thuế này nay được tính vào chi phí được trừ. Xem cách lập hóa đơn tại bài hóa đơn hàng khuyến mại, biếu tặng.
Chi phục vụ sản xuất kinh doanh chưa tương ứng doanh thu. Điểm i khoản 2 Điều 9 NĐ 320/2025 liệt kê 9 nhóm chi chưa tương ứng doanh thu vẫn được trừ (dự thầu không trúng, marketing trước bán hàng, khấu hao tài sản chưa có khách thuê…). Xem bài chi phí được trừ theo Nghị định 320/2025.
7. Những lỗi thường gặp
Hiểu lầm
Thuế GTGT nào không được khấu trừ cũng đưa vào chi phí được.
Sự thật
Chỉ thuế chưa khấu trừ hết và không được hoàn. Thuế bị loại do thiếu điều kiện khấu trừ không tự động được trừ.
- Đưa vào chi phí nhưng vẫn để chuyển kỳ sau trên tờ khai GTGT, tức hưởng hai lần.
- Chuyển vào chi phí quá sớm khi số thuế vẫn còn khả năng khấu trừ hoặc đủ điều kiện hoàn.
- Không lưu giải trình vì sao số thuế không được hoàn.
- Áp cho hóa đơn trả tiền mặt từ 5 triệu đồng trở lên.
Doanh nghiệp có số thuế GTGT chuyển kỳ sau kéo dài nhiều năm nên rà lại ngay trước quyết toán 2026. Dịch vụ rà soát sổ sách kế toán của TAVA có thể giúp phân loại từng khoản và lập hồ sơ giải trình. Xem thêm checklist hồ sơ quyết toán TNDN và bài về thuế suất GTGT 0%, 5%, 10%.
Kết luận
Luật Thuế TNDN 67/2025 cho phép đưa thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết và không được hoàn vào chi phí được trừ. Điều kiện là số thuế thật sự không còn đường khấu trừ hay hoàn, và không bị loại vì sai điều kiện khấu trừ. Kế toán nên lập bảng theo dõi số thuế chuyển kỳ sau và đối chiếu hướng dẫn chi tiết trước khi kê khai. Đọc thêm chuyên mục Thuế TNDN và Thuế GTGT.