Hợp đồng 1 tháng có phải đóng BHXH, BHTN? Quy định 2026

Hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng phải đóng BHXH kể từ 01/7/2025, và từ 01/01/2026 còn phải đóng cả bảo hiểm thất nghiệp. Đây là hai thay đổi lớn nhất với doanh nghiệp dùng lao động thời vụ, lao động theo mùa vụ hoặc hợp đồng ngắn hạn. Bài viết giải thích mốc áp dụng, cách tính chi phí và những việc doanh nghiệp cần làm để không bị xác định là trốn đóng.

Mốc áp dụng: BHXH từ 01/7/2025, BHTN từ 01/01/2026

Hai nghĩa vụ đến từ hai luật khác nhau, có hiệu lực khác nhau:

Trước 01/7/2025, HĐLĐ từ 1 đến dưới 3 tháng đã thuộc diện BHXH theo luật cũ nhưng chưa thuộc diện BHTN. Luật BHXH 2024 giữ mốc “từ đủ 01 tháng” và mở rộng thêm các nhóm khác như lao động không trọn thời gian. Luật Việc làm 2025 thì lần đầu đưa nhóm hợp đồng 1 đến dưới 3 tháng vào BHTN. Bối cảnh các lần thay đổi trước xem bài 7 thay đổi lớn về BHXH từ 01/01/2018.

Ai thuộc diện phải đóng?

Theo Điều 2 khoản 1 Luật BHXH 2024, thuộc diện bắt buộc gồm người làm việc theo:

• HĐLĐ không xác định thời hạn;
• HĐLĐ xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên;
• Hợp đồng có tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Điểm thứ ba trùng tinh thần Điều 13 Bộ luật Lao động 2019. Vì vậy, đổi tên “hợp đồng khoán”, “hợp đồng dịch vụ”, “hợp đồng cộng tác viên” không làm thay đổi nghĩa vụ nếu bản chất là thuê lao động. Phân biệt khoán việc thật sự xem bài hợp đồng giao khoán nhân công.

Lao động không trọn thời gian

Người làm part-time theo HĐLĐ có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức lương thấp nhất làm căn cứ đóng cũng thuộc diện. Lương tháng thấp hơn mức này thì không thuộc diện bắt buộc (NĐ 158/2025/NĐ-CP).

BHTN: điều kiện bổ sung

Theo Luật Việc làm 2025, người lao động không có lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHTN tháng đó. Với lao động thời vụ hay nghỉ giữa chừng, kế toán cần theo dõi ngày công để xác định đúng tháng phải đóng.

Chi phí bảo hiểm cho một hợp đồng ngắn hạn

Tỷ lệ đóng giống người làm hợp đồng dài hạn:

Khoản	Doanh nghiệp	Người lao động
BHXH (hưu trí, ốm đau – thai sản, TNLĐ – BNN)	17,5%	8%
BHYT	3%	1,5%
BHTN (từ 01/01/2026)	1%	1%
Cộng	21,5%	10,5%

Ví dụ minh họa: doanh nghiệp tại vùng I ký HĐLĐ 2 tháng với lương 7.000.000 đồng/tháng cho đợt cao điểm cuối năm 2026.

Chỉ tiêu	Cách tính	Mỗi tháng
Doanh nghiệp đóng	21,5% × 7.000.000	1.505.000 đ
Người lao động đóng	10,5% × 7.000.000	735.000 đ
Lương thực nhận trước thuế	7.000.000 − 735.000	6.265.000 đ

Chưa tính KPCĐ 2% phía doanh nghiệp (140.000 đồng/tháng; Điều 29 Luật Công đoàn 2024). Với hai tháng, tổng chi phí bảo hiểm doanh nghiệp gánh là 3.010.000 đồng. Khoản này cần đưa vào giá thành hoặc ngân sách mùa vụ ngay từ đầu.

Doanh nghiệp dùng lao động thời vụ cần làm gì?

Thao tác chi tiết xem hướng dẫn khai báo tăng lao động và hướng dẫn khai báo giảm lao động.

Thuế TNCN với lao động hợp đồng dưới 3 tháng

Bảo hiểm và thuế dùng hai mốc khác nhau. Với thuế TNCN kỳ 2026, theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP:

• Người ký HĐLĐ từ 3 tháng trở lên: khấu trừ theo biểu lũy tiến 5 bậc, có giảm trừ gia cảnh.
• Người không ký HĐLĐ hoặc ký HĐLĐ dưới 3 tháng: nếu mỗi lần chi trả từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% trước khi trả (trước đây ngưỡng 2 triệu).

Phần BHXH, BHTN người lao động đã đóng vẫn được trừ khi xác định thu nhập tính thuế lúc quyết toán. Chi tiết biểu thuế xem biểu thuế TNCN 5 bậc 2026.

Lao động ngắn hạn được gì khi đóng bảo hiểm?

Nhiều người lao động thời vụ muốn “nhận đủ lương, khỏi đóng”. Bộ phận nhân sự nên giải thích rõ quyền lợi để việc khấu trừ 10,5% được chấp nhận:

• Ốm đau: được hưởng 75% tiền lương làm căn cứ đóng của tháng gần nhất trước khi nghỉ, theo số ngày luật quy định.
• Thai sản: lao động nữ đủ điều kiện được trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức tham chiếu; lao động nam có vợ sinh con được nghỉ 5 ngày làm việc (7 ngày nếu vợ sinh phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi).
• Cộng dồn thời gian đóng: các hợp đồng ngắn ở nhiều nơi đều được cộng vào quá trình đóng để tính lương hưu, với điều kiện tối thiểu là đủ 15 năm.
• BHTN: người làm HĐLĐ từ đủ 1 tháng đến dưới 12 tháng cần đóng đủ 12 tháng trong 36 tháng trước khi nghỉ để được hưởng (Điều 38 Luật Việc làm 2025); mức hưởng bằng 60% bình quân tiền lương đóng BHTN của 6 tháng liền kề, tối đa 5 lần lương tối thiểu vùng.

Hợp đồng lao động điện tử cho lao động thời vụ

Doanh nghiệp tuyển nhiều lao động ngắn hạn có thể cân nhắc giao kết HĐLĐ điện tử. Bộ luật Lao động 2019 (Điều 14) cho phép giao kết qua phương tiện điện tử dưới dạng thông điệp dữ liệu, có giá trị như hợp đồng bằng văn bản.

Nghị định 337/2025/NĐ-CP về HĐLĐ điện tử có hiệu lực từ 01/01/2026, và nền tảng HĐLĐ điện tử của Nhà nước vận hành từ 01/7/2026, mỗi hợp đồng được cấp mã định danh. Theo các nguồn pháp lý thứ cấp, việc dùng HĐLĐ điện tử hiện là khuyến khích, không bắt buộc. Với lao động mùa vụ ký và chấm dứt liên tục, hợp đồng điện tử giúp lưu hồ sơ gọn và đối chiếu ngày hiệu lực khi báo tăng BHXH chính xác hơn.

Những lỗi thường gặp

• Ký liên tiếp nhiều hợp đồng 3–4 tuần để né mốc 1 tháng. Nếu bản chất là công việc liên tục, rủi ro bị xác định lại quan hệ lao động là cao.
• Gọi là “cộng tác viên” nhưng chấm công, giao ca, trả lương tháng.
• Chỉ đóng BHXH, quên BHTN cho hợp đồng 1–3 tháng từ kỳ tháng 01/2026.
• Báo tăng muộn. Quá 60 ngày sau hạn 30 ngày mà chưa đăng ký là trốn đóng, phải nộp thêm 0,03%/ngày. Xem cách tính tiền chậm đóng BHXH.

Kết luận

Với Luật BHXH 2024 và Luật Việc làm 2025, hợp đồng ngắn hạn từ 1 tháng không còn là “vùng xám” về bảo hiểm. Doanh nghiệp dùng lao động thời vụ nên chuẩn hóa mẫu hợp đồng, quy trình báo tăng – giảm và đưa chi phí bảo hiểm vào giá thành ngay từ đầu mùa vụ.

Nếu bạn cần người rà soát hợp đồng, bảng lương và kê khai bảo hiểm định kỳ, tham khảo dịch vụ rà soát sổ sách kế toán hoặc dịch vụ kế toán thuế trọn gói của TAVA. Xem thêm 12 điểm mới Luật BHXH 2024.