Nhiều chủ hộ đang tăng trưởng tự hỏi: hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp được hỗ trợ gì? Theo Điều 16 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, hộ đã hoạt động liên tục ít nhất 1 năm khi chuyển đổi được tư vấn thủ tục miễn phí, miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp lần đầu, tư vấn thuế và kế toán miễn phí trong 3 năm, cùng một số ưu đãi khác. Năm 2026 còn có thêm các chính sách mới như miễn TNDN cho doanh nghiệp doanh thu đến 1 tỷ đồng. Bài viết tổng hợp những gì đã rõ, những gì còn chờ hướng dẫn.
Tóm tắt nhanh đọc trong 30 giây
- Điều kiện: hộ hoạt động liên tục ít nhất 1 năm trước khi lên doanh nghiệp.
- Được miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp lần đầu, tư vấn thuế, kế toán miễn phí 3 năm.
- Miễn môn bài 3 năm không còn ý nghĩa vì môn bài đã bỏ từ 2026.
- Doanh nghiệp doanh thu năm đến 1 tỷ được miễn TNDN (NĐ 141/2026).
Căn cứ: Luật Hỗ trợ DNNVV 04/2017/QH14, Điều 16; Nghị quyết 198/2025/QH15; Nghị định 141/2026.
Điều kiện để hộ kinh doanh được hỗ trợ khi chuyển đổi
Điều 16 Luật Hỗ trợ DNNVV 04/2017/QH14 (hiệu lực từ 01/01/2018, đến nay vẫn còn hiệu lực) đặt một điều kiện chính: hộ kinh doanh phải đã đăng ký và hoạt động liên tục ít nhất 01 năm tính đến ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Văn bản hướng dẫn chi tiết là Nghị định 80/2021/NĐ-CP.
Hộ chưa từng đăng ký, hoặc mới hoạt động vài tháng, vẫn được thành lập doanh nghiệp bình thường nhưng không thuộc diện hỗ trợ theo Điều 16.
Ví dụ minh họa (ngày giả định): hộ của chị Thu được cấp giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh ngày 10/3/2025 và hoạt động liên tục. Nếu công ty được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ngày 15/02/2026, hộ mới hoạt động chưa đủ 1 năm nên chưa thuộc diện hỗ trợ. Nếu chờ đến sau ngày 10/3/2026 mới được cấp giấy, hộ đáp ứng điều kiện thời gian. Đăng ký hộ kinh doanh hiện do cơ quan cấp xã thực hiện, xem bài đăng ký hộ kinh doanh 2026.
Lưu ý: Luật Hỗ trợ DNNVV đang được sửa đổi toàn diện, nhưng tính đến 25/10/2026 mới ở dạng dự thảo. Bài viết dùng luật đang có hiệu lực.
1. Các khoản hỗ trợ theo Điều 16 Luật Hỗ trợ DNNVV
| Nội dung hỗ trợ | Tình trạng năm 2026 |
|---|---|
| Tư vấn, hướng dẫn miễn phí hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp | Còn áp dụng |
| Miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp, phí cung cấp thông tin doanh nghiệp lần đầu | Còn áp dụng |
| Miễn một số phí, lệ phí thẩm định, cấp phép ngành nghề kinh doanh có điều kiện lần đầu | Còn áp dụng |
| Tư vấn miễn phí về thuế, kế toán trong 03 năm | Còn áp dụng |
| Miễn lệ phí môn bài có thời hạn | Không còn ý nghĩa – môn bài đã chấm dứt thu từ 01/01/2026 |
| Miễn, giảm thuế TNDN có thời hạn | Theo pháp luật thuế TNDN: miễn 02 năm cho DN thành lập mới từ hộ (xem mục 3) |
| Miễn, giảm tiền sử dụng đất có thời hạn | Theo pháp luật đất đai |
Doanh nghiệp mới kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ của hộ. Hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động kể từ ngày doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
2. Trách nhiệm với nợ cũ của hộ
Một điểm chủ hộ hay bỏ qua: khi chuyển thành công ty TNHH hoặc công ty cổ phần, chủ hộ vẫn chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản đối với các khoản nợ chưa thanh toán của hộ kinh doanh, trừ trường hợp có thỏa thuận khác (Điều 16 Luật Hỗ trợ DNNVV).
Hiểu lầm
Lên công ty TNHH là nợ cũ của hộ chỉ còn giới hạn trong vốn điều lệ.
Sự thật
Với nợ chưa thanh toán của hộ, chủ hộ vẫn chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản, trừ khi có thỏa thuận khác.
Trước khi chuyển đổi, hãy lập danh sách công nợ phải trả, nợ thuế (nếu có) và thỏa thuận rõ với chủ nợ.
3. Thuế TNDN của doanh nghiệp sau chuyển đổi
Khi lên doanh nghiệp, thu nhập không còn tính TNCN theo kiểu hộ mà tính thuế TNDN. Các chính sách đang áp dụng năm 2026:
- Miễn TNDN cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống (Nghị định 141/2026, áp dụng từ 01/01/2026), trừ công ty con và công ty liên kết với doanh nghiệp không đủ điều kiện. Doanh nghiệp mới dự kiến doanh thu không quá 1 tỷ không phải tạm nộp TNDN. Chi tiết xem bài miễn thuế TNDN doanh nghiệp doanh thu dưới 1 tỷ.
- Miễn TNDN 02 năm cho doanh nghiệp thành lập mới từ hộ kinh doanh: khoản 4 Điều 15 Luật Thuế TNDN 67/2025 quy định doanh nghiệp thuộc diện áp thuế suất 15% hoặc 17% (khoản 2, 3 Điều 10) thành lập mới từ hộ kinh doanh được miễn TNDN 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế; khoản 4 Điều 21 Nghị định 320/2025 nói rõ gồm cả cá nhân kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp. Đây chính là khoản “miễn, giảm TNDN theo pháp luật thuế TNDN” mà Điều 16 Luật Hỗ trợ DNNVV dẫn chiếu.
- Thuế suất ưu đãi 15% (tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ) và 17% (trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ) theo khoản 2, 3 Điều 10 Luật Thuế TNDN 67/2025; còn lại 20%.
- Miễn TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu (khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15; khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP). Chính sách này loại trừ doanh nghiệp mới thành lập do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi loại hình, chuyển đổi chủ sở hữu.
Ngoài ra, nhóm loại trừ của chính sách miễn 3 năm còn gồm trường hợp người đại diện theo pháp luật hoặc người góp vốn lớn nhất đang giữ vai trò tương tự ở doanh nghiệp khác còn hoạt động. Chủ hộ đã có công ty khác cần kiểm tra kỹ điểm này.
4. Hỗ trợ phi thuế theo Nghị quyết 198/2025/QH15
Nghị quyết 198/2025/QH15 bổ sung một số hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh:
- Nhà nước bố trí kinh phí để cung cấp miễn phí nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung (Điều 12 khoản 3).
- Miễn phí một số dịch vụ tư vấn pháp lý và đào tạo về quản trị, kế toán, thuế, nhân sự (Điều 13 khoản 2). Khoản 1 Điều 11 Nghị định 20/2026 quy định ngân sách hỗ trợ 100% tổng chi phí khóa đào tạo quản trị doanh nghiệp (gồm cả kế toán, thuế, nhân sự) cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh.
Về phần mềm, Điều 10 Nghị định 20/2026 giao Bộ Tài chính thuê hoặc mua sắm và hướng dẫn quy trình cung cấp nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung; đơn vị cung cấp và thời điểm triển khai cụ thể chưa được công bố – TAVA sẽ cập nhật.
5. Kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ: nhẹ hơn nhiều người nghĩ
Nỗi lo lớn nhất khi lên công ty thường là sổ sách. Từ 01/7/2026, Thông tư 58/2026/TT-BTC ban hành chế độ kế toán riêng cho doanh nghiệp siêu nhỏ (thay Thông tư 132/2018):
- Không bắt buộc bố trí kế toán trưởng;
- Được bố trí người thân của người đại diện theo pháp luật, của giám đốc làm kế toán (cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh chị em ruột);
- Được bố trí người đang làm quản lý, thủ kho, thủ quỹ làm kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán.
Doanh nghiệp siêu nhỏ có số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 10 người và doanh thu năm không quá 3 tỷ (nông, lâm, thủy sản, công nghiệp, xây dựng) hoặc 10 tỷ (thương mại, dịch vụ), hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ (Nghị định 80/2021, Điều 5). Xem thêm bài Thông tư 58/2026 cho doanh nghiệp siêu nhỏ.
Những lưu ý trước khi chuyển đổi
Chuẩn bị trước khi nộp hồ sơ lên doanh nghiệp
- Xác nhận hộ đã hoạt động liên tục đủ 1 năm.
- Hoàn tất thông báo doanh thu hoặc tờ khai thuế các kỳ của hộ.
- Lập danh sách công nợ và thỏa thuận với chủ nợ.
- Kiểm kê hàng tồn, tài sản chuyển sang doanh nghiệp.
- Kiểm tra người đại diện, người góp vốn có giữ vai trò ở doanh nghiệp khác không.
- Chọn phương pháp tính GTGT và chế độ kế toán phù hợp.
Chuyển đổi không phải lúc nào cũng có lợi về thuế. Doanh nghiệp phải lập báo cáo tài chính, quyết toán TNDN, và về GTGT nếu doanh thu năm dưới 1 tỷ thì áp dụng phương pháp trực tiếp, trừ khi đăng ký khấu trừ. Đổi lại, doanh nghiệp dễ làm việc với khách hàng lớn, vay vốn và mở rộng.
Kết luận
Hộ kinh doanh hoạt động từ 1 năm trở lên khi chuyển lên doanh nghiệp được miễn lệ phí đăng ký, tư vấn thủ tục và tư vấn thuế, kế toán miễn phí 3 năm. Kết hợp với miễn TNDN cho doanh nghiệp doanh thu đến 1 tỷ và chế độ kế toán gọn của doanh nghiệp siêu nhỏ, chi phí tuân thủ năm đầu có thể thấp hơn bạn nghĩ. Hãy tính kỹ cả thuế, công nợ và kế hoạch phát triển trước khi quyết định.
Nếu bạn muốn được tư vấn có nên chuyển đổi và lo trọn sổ sách sau khi lên công ty, TAVA có dịch vụ kế toán thuế trọn gói, bảng giá công khai và kênh liên hệ để trao đổi.