Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) là báo cáo số liệu theo từng quốc gia của tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu năm liền trước từ 750 triệu EUR. Theo Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP (áp dụng từ kỳ tính thuế 2026), phần lớn công ty con tại Việt Nam không phải tự nộp CbCR, mà chỉ nộp Thông báo Mẫu 01/TB-BCLN, với điều kiện công ty mẹ đã nộp ở nước cư trú và Việt Nam nhận được báo cáo qua cơ chế trao đổi tự động.
Bài viết hướng dẫn công ty con tại Việt Nam xác định mình thuộc trường hợp nào, việc cần làm và mốc thời hạn.
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia là gì?
CbCR (Country-by-Country Report) trình bày số liệu như doanh thu, lợi nhuận, thuế đã nộp của tập đoàn theo từng quốc gia nơi tập đoàn có hoạt động. Báo cáo này giúp cơ quan thuế các nước đánh giá rủi ro chuyển lợi nhuận giữa các thành viên.
Trong Nghị định 255/2026, CbCR là Phụ lục IV và là thành phần thứ tư của hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, bên cạnh Phụ lục I, Local file và Master file. Khác với hai hồ sơ kia, CbCR chỉ áp dụng cho tập đoàn rất lớn. So sánh các loại hồ sơ có tại bài Local file, Master file, CbCR khác nhau thế nào.
Ngưỡng 750 triệu EUR thay cho 18.000 tỷ đồng
Nghị định 132/2020 dùng ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu 18.000 tỷ đồng. Từ kỳ tính thuế 2026, Điều 19 Nghị định 255/2026 chuyển sang 750 triệu EUR, thống nhất với thông lệ quốc tế.
Tỷ giá quy đổi là tỷ giá trung tâm hoặc tỷ giá tính chéo bình quân tháng 12 năm liền trước do Ngân hàng Nhà nước công bố. Với tập đoàn có công ty mẹ ở nước ngoài, ngưỡng thường được xác định theo báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao.
Ba nhóm doanh nghiệp và nghĩa vụ CbCR
Nhóm 1: Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam
Công ty mẹ tối cao là người nộp thuế tại Việt Nam, có doanh thu hợp nhất toàn cầu năm liền trước từ 750 triệu EUR, phải lập và nộp CbCR tại Việt Nam.
Nhóm 2: Công ty con có công ty mẹ đã nộp CbCR ở nước ngoài
Đây là nhóm đông nhất. Công ty con tại Việt Nam không phải nộp CbCR nếu công ty mẹ tối cao (hoặc đơn vị được chỉ định nộp thay) đã nộp tại nước cư trú, và báo cáo được trao đổi tự động với Việt Nam qua Thỏa thuận nhà chức trách có thẩm quyền (MCAA). Công ty con chỉ nộp Thông báo Mẫu 01/TB-BCLN.
Nhóm 3: Công ty con phải tự nộp CbCR tại Việt Nam
Công ty con phải nộp CbCR tại Việt Nam khi rơi vào một trong các trường hợp:
- Công ty mẹ tối cao không có nghĩa vụ lập, nộp CbCR tại nước cư trú.
- Nước cư trú của công ty mẹ có điều ước, thỏa thuận quốc tế về thuế với Việt Nam nhưng chưa có MCAA hiệu lực tại thời điểm đến hạn nộp.
- Có MCAA nhưng đã xảy ra tình trạng không trao đổi thông tin một cách hệ thống và tình trạng này đã được thông báo cho doanh nghiệp.
Ba ngoại lệ cần nhớ (điểm b khoản 2 Điều 19): không phải nộp nếu công ty mẹ không có nghĩa vụ CbCR ở nước cư trú chỉ vì khác biệt ngưỡng, đồng tiền quy đổi hoặc cách xác định doanh thu; việc yêu cầu nộp theo các trường hợp trên chỉ thực hiện khi Việt Nam đáp ứng điều kiện bảo mật, sử dụng thông tin và cơ quan thuế đã công khai trên trang thông tin điện tử ngành thuế; nếu tập đoàn có nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam, công ty mẹ có thể chỉ định một doanh nghiệp nộp. Ngoài ra, công ty con được công ty mẹ chỉ định làm tổ chức nộp thay CbCR cho cả tập đoàn thì lập và nộp CbCR theo Phụ lục IV (điểm c khoản 2 Điều 19).
Công ty con tại Việt Nam có phải nộp CbCR?
- Tập đoàn từ 750 triệu EUR?Không → không có nghĩa vụ CbCR
- Mẹ đã nộp ở nước cư trú?Không → xét nộp tại Việt Nam
- Có MCAA, trao đổi đều?Không → nộp CbCR tại Việt Nam
- Chỉ nộp 01/TB-BCLN
Thông báo Mẫu 01/TB-BCLN: nộp khi nào, cập nhật ra sao?
Theo khoản 2 Điều 19 Nghị định 255/2026:
- Thông báo nộp 01 lần khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ.
- Hạn nộp chậm nhất là ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao.
- Khi thông tin trong thông báo thay đổi (ví dụ đổi đơn vị nộp thay, đổi công ty mẹ), doanh nghiệp cập nhật trong 90 ngày.
Điểm dễ sót: hạn tính theo năm tài chính của công ty mẹ tối cao, không phải năm tài chính của công ty con. Nếu công ty mẹ ở Nhật Bản kết thúc năm tài chính ngày 31/3, hạn thông báo là ngày 31/3, không phải ngày 31/12.
Ví dụ minh họa (giả định): Công ty E tại Việt Nam có năm tài chính theo năm dương lịch. Công ty mẹ tối cao của E kết thúc năm tài chính ngày 31/3 và có doanh thu hợp nhất trên 750 triệu EUR. Nếu năm 2026 là năm đầu E phát sinh nghĩa vụ theo Nghị định 255/2026, E cần xác định ngày kết thúc năm tài chính tương ứng của công ty mẹ để nộp thông báo đúng hạn. Sau đó, chỉ khi thông tin thay đổi E mới phải cập nhật trong 90 ngày.
Nếu phải nộp CbCR tại Việt Nam: thời hạn và định dạng
Theo khoản 3 Điều 19, CbCR nộp trong 12 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao. Báo cáo nộp dạng XML mã hóa qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.
Vì dữ liệu CbCR là dữ liệu của cả tập đoàn, công ty con không thể tự lập. Doanh nghiệp cần thỏa thuận sớm với công ty mẹ về việc cung cấp dữ liệu, định dạng và người chịu trách nhiệm nộp.
Cơ quan thuế dùng CbCR để làm gì?
CbCR giúp cơ quan thuế đánh giá rủi ro ở cấp tập đoàn. Tuy nhiên, điểm c khoản 1 Điều 21 Nghị định 255/2026 quy định cơ quan thuế không dùng CbCR để trực tiếp điều chỉnh hay ấn định giá giao dịch liên kết. Việc điều chỉnh giá vẫn dựa trên phân tích so sánh trong Local file và các dữ liệu theo Điều 17.
Lưu ý thêm: dữ liệu CbCR cũng được dùng cho cơ chế giảm trừ chuyển tiếp của thuế tối thiểu toàn cầu, xem bài 4 cơ chế giảm trừ thuế tối thiểu toàn cầu.
Công ty con cần chuẩn bị gì với tập đoàn?
Nghĩa vụ CbCR của công ty con phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thông tin từ công ty mẹ. Vì vậy, bộ phận kế toán tại Việt Nam nên chủ động xin xác nhận bằng văn bản hoặc email từ bộ phận thuế tập đoàn cho các nội dung dưới đây.
Thông tin cần xin từ công ty mẹ
- Tên, nước cư trú của công ty mẹ tối cao và ngày kết thúc năm tài chính
- Doanh thu hợp nhất toàn cầu năm liền trước, so với ngưỡng 750 triệu EUR
- Đơn vị nộp CbCR (công ty mẹ hay đơn vị được chỉ định) và nơi nộp
- Xác nhận nước cư trú có MCAA hiệu lực và trao đổi CbCR với Việt Nam
- Đầu mối liên hệ khi cơ quan thuế Việt Nam hỏi về CbCR
- Kế hoạch thay đổi cơ cấu tập đoàn có thể làm đổi thông tin đã thông báo
Lưu các xác nhận này cùng bộ hồ sơ giao dịch liên kết hằng năm. Khi tập đoàn tái cơ cấu, mua bán sáp nhập hoặc đổi đơn vị nộp thay, đó là dấu hiệu cần rà lại Thông báo 01/TB-BCLN trong thời hạn 90 ngày.
Những lỗi thường gặp
- Vẫn dùng ngưỡng 18.000 tỷ đồng cho kỳ tính thuế 2026.
- Tính hạn thông báo theo năm tài chính của công ty con thay vì công ty mẹ tối cao.
- Nghĩ đã nộp thông báo năm trước thì không bao giờ phải cập nhật, quên nghĩa vụ 90 ngày khi thông tin đổi.
- Không kiểm tra tình trạng MCAA giữa nước của công ty mẹ và Việt Nam.
- Cho rằng thuộc diện CbCR thì không cần Local file, Master file.
TAVA hỗ trợ gì?
TAVA có thể giúp công ty con lập lịch nghĩa vụ hồ sơ giao dịch liên kết theo năm tài chính của công ty mẹ, chuẩn bị số liệu kế toán tại Việt Nam và phối hợp với bộ phận thuế tập đoàn. Tham khảo dịch vụ kế toán thuế trọn gói hoặc liên hệ TAVA.
Kết luận
Với phần lớn công ty con FDI, nghĩa vụ CbCR tại Việt Nam chỉ là một thông báo, nhưng thông báo này có hạn theo năm tài chính của công ty mẹ và phải cập nhật khi thông tin đổi. Hãy xác nhận với tập đoàn nơi nộp CbCR và tình trạng trao đổi thông tin trước khi kết thúc năm tài chính của công ty mẹ. Xem thêm tổng quan Nghị định 255/2026 và chuyên mục Tập đoàn & FDI.