Bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán từ 01/7/2026 (đến hết 28/02/2027) nghĩa là đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán không còn phải xin giấy chứng nhận đủ điều kiện, người làm dịch vụ không còn phải đăng ký hành nghề trước khi nhận việc. Tuy vậy, doanh nghiệp thuê dịch vụ vẫn chịu trách nhiệm về sổ sách và báo cáo tài chính của chính mình. Bài này tách rõ điều gì thay đổi, điều gì giữ nguyên, và doanh nghiệp nên làm gì để tự bảo vệ khi thuê ngoài.
1. Điều gì thay đổi từ 01/7/2026?
Theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP (15/5/2026), “kinh doanh dịch vụ kế toán” được đưa ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (Phụ lục IV Luật Đầu tư 2025). Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP (18/5/2026), Phụ lục I.7 mục B, quy định không thực hiện các điều kiện, thủ tục tại Điều 57–67 (một số khoản) và Điều 69 Luật Kế toán (chứng chỉ, đăng ký hành nghề, giấy chứng nhận đủ điều kiện…). Cả hai chỉ có hiệu lực từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027. Hệ quả cụ thể trong giai đoạn này:
- Cơ quan quản lý ngừng cấp, cấp lại, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán.
- Ngừng cấp Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán.
- Quyết định 1293/QĐ-BTC bãi bỏ 9 thủ tục hành chính: 4 thủ tục đăng ký hành nghề, 4 thủ tục về giấy chứng nhận đủ điều kiện (trong nước, chi nhánh nước ngoài, cấp lại, cung cấp qua biên giới) và thủ tục đăng ký dự thi chứng chỉ kế toán viên lần đầu.
- Cách quản lý chuyển từ tiền kiểm (xin phép trước) sang hậu kiểm (kiểm tra, xử lý sau).
Các mốc cần nhớ
- 22/5/2026
Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán có Công văn 773/QLKT-DN
Hướng dẫn triển khai việc bỏ điều kiện.
- 01/7/2026
Bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán có hiệu lực
Ngừng cấp giấy chứng nhận, bãi bỏ 9 thủ tục.
- 28/02/2027
Hết hiệu lực NQ 66.17 và NQ 66.18/2026/NQ-CP
Nếu luật mới có hiệu lực sớm hơn, phần tương ứng của nghị quyết hết hiệu lực.
2. Trước 01/7/2026, điều kiện dịch vụ kế toán là gì?
Để hiểu mức độ thay đổi, bạn cần nhìn lại quy định cũ theo Luật Kế toán 2015, Nghị định 174/2016/NĐ-CP và Thông tư 297/2016/TT-BTC. Các điều kiện dưới đây tạm không áp dụng từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027; sau mốc này, việc có áp dụng lại hay không phụ thuộc văn bản mới.
Dịch vụ kế toán: trước và từ 01/7/2026
| Nội dung | Đến 30/6/2026 | 01/7/2026 – 28/02/2027 |
|---|---|---|
| Ngành nghề có điều kiện | Có | Không |
| Giấy chứng nhận đủ điều kiện | Bắt buộc | Ngừng cấp |
| Đăng ký hành nghề | Bắt buộc, kèm chứng chỉ | Ngừng cấp |
| Kinh nghiệm người hành nghề | 36 tháng sau đại học | Không còn là điều kiện cấp phép |
| Số kế toán viên hành nghề tối thiểu | 2 người | Không còn là điều kiện cấp phép |
| Cách quản lý | Tiền kiểm | Hậu kiểm |
Trước đây, giấy chứng nhận đăng ký hành nghề chỉ có giá trị khi người đó làm toàn thời gian cho một doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh dịch vụ kế toán. Những ràng buộc này nay không còn là điều kiện để mở dịch vụ.
3. Điều gì giữ nguyên dù bỏ điều kiện kinh doanh?
Đây là phần nhiều chủ doanh nghiệp hiểu lầm. Bỏ điều kiện kinh doanh chỉ bỏ “cửa vào thị trường”, không bỏ các nghĩa vụ kế toán của doanh nghiệp.
Hiểu lầm
Bỏ điều kiện thì ai cũng làm được, doanh nghiệp thuê ngoài là hết trách nhiệm.
Sự thật
Chỉ bỏ tiền kiểm. Đơn vị kế toán vẫn chịu trách nhiệm về số liệu và báo cáo tài chính của mình.
Những điều vẫn áp dụng như cũ:
- Nghĩa vụ kế toán của doanh nghiệp theo Luật Kế toán: lập chứng từ, ghi sổ, lập và nộp báo cáo tài chính, lưu trữ tài liệu.
- Tiêu chuẩn kế toán trưởng: chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, thời gian công tác thực tế (tối thiểu 2 năm với trình độ đại học, 3 năm với trung cấp, cao đẳng). Xem bài doanh nghiệp không có kế toán trưởng có được không.
- Chế tài xử phạt vi phạm hành chính về kế toán theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP, được sửa bởi Nghị định 102/2021 và Nghị định 132/2026.
- Kiểm toán độc lập vẫn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Doanh nghiệp thuộc diện kiểm toán bắt buộc phải thuê công ty kiểm toán đủ điều kiện.
Ủy ban Kinh tế – Tài chính của Quốc hội, theo Báo Đại biểu Nhân dân ngày 10/9/2026, nhấn mạnh việc thuê dịch vụ kế toán không đồng nghĩa với chuyển giao toàn bộ trách nhiệm pháp lý cho bên cung cấp.
4. Trách nhiệm khi thuê dịch vụ kế toán sau 01/7/2026
Khi doanh nghiệp thuê ngoài, trách nhiệm được chia thành hai lớp:
| Lớp trách nhiệm | Doanh nghiệp thuê dịch vụ | Bên cung cấp dịch vụ |
|---|---|---|
| Với cơ quan nhà nước | Chịu trách nhiệm về số liệu, BCTC, tờ khai đã nộp | Chịu trách nhiệm theo phạm vi pháp luật quy định với người làm kế toán |
| Theo hợp đồng | Cung cấp chứng từ đầy đủ, trung thực, đúng hạn | Thực hiện đúng phạm vi, chất lượng, thời hạn đã cam kết |
| Khi có sai sót | Bị xử phạt, truy thu (nếu có) | Bồi thường theo điều khoản hợp đồng |
Ví dụ minh họa (tình huống giả định): Công ty A thuê đơn vị B làm kế toán. B kê khai thiếu một hóa đơn đầu ra, cơ quan thuế phát hiện khi kiểm tra. Người bị truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử phạt là Công ty A. Công ty A chỉ có thể yêu cầu B bồi thường nếu hợp đồng có điều khoản về trách nhiệm khi sai sót do bên dịch vụ gây ra.
Nói gọn: với cơ quan thuế hay cơ quan quản lý, người ký báo cáo vẫn là doanh nghiệp. Quan hệ với đơn vị dịch vụ là quan hệ hợp đồng dân sự. Vì vậy, khi không còn “giấy phép” làm thước đo, hợp đồng trở thành công cụ bảo vệ chính.
5. Doanh nghiệp nên làm gì để tự bảo vệ?
Các bước dưới đây là khuyến nghị thực hành, không phải yêu cầu bắt buộc của pháp luật.
Ghi rõ phạm vi công việc
Ghi sổ, lập tờ khai, quyết toán, BCTC, BHXH: việc nào bên dịch vụ làm, việc nào doanh nghiệp tự làm.
Phân định trách nhiệm khi có sai sót
Sai do dữ liệu đầu vào hay do xử lý nghiệp vụ, ai chịu tiền phạt, tiền chậm nộp.
Xác định quyền sở hữu dữ liệu
Sổ sách, file phần mềm, chữ ký số thuộc doanh nghiệp, phải bàn giao khi chấm dứt hợp đồng.
Kiểm tra năng lực thực tế
Hỏi người trực tiếp làm hồ sơ của bạn, chứng chỉ, kinh nghiệm theo ngành.
Nhận báo cáo định kỳ
Yêu cầu bảng tổng hợp thuế, công nợ, dòng tiền hằng tháng hoặc hằng quý.
Chi tiết từng tiêu chí đánh giá đơn vị cung cấp, bạn xem bài 7 tiêu chí chọn dịch vụ kế toán trọn gói.
6. Dự thảo Luật sửa đổi Luật Kế toán: những gì chưa chắc chắn
Việc bỏ điều kiện hiện được thực hiện bằng nghị quyết của Chính phủ, có thời hạn đến hết 28/02/2027. Song song, dự án Luật sửa đổi Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập đề xuất luật hóa việc bỏ điều kiện:
- Bỏ yêu cầu tối thiểu 2 kế toán viên có chứng chỉ.
- Cho phép cá nhân hành nghề độc lập.
- Chứng chỉ kế toán viên không còn là điều kiện bắt buộc.
Đây vẫn là dự thảo. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến tại Phiên họp thứ 6 (9/2026), nhưng thời điểm thông qua và nội dung cuối cùng chưa có. Dự thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu về chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. TAVA sẽ cập nhật khi luật được thông qua.
Những lỗi thường gặp sau khi bỏ điều kiện
- Chọn dịch vụ chỉ vì giá thấp, không kiểm tra người trực tiếp làm hồ sơ.
- Ký hợp đồng mẫu một trang, không có điều khoản trách nhiệm khi sai sót.
- Giao toàn bộ chữ ký số, mật khẩu cổng thuế cho bên ngoài mà không kiểm soát.
- Không nhận báo cáo định kỳ, chỉ biết có vấn đề khi bị cơ quan thuế nhắc.
- Nghĩ rằng thuê dịch vụ thì không cần người phụ trách kế toán nội bộ để kiểm tra chứng từ.
Kết luận
Bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán từ 01/7/2026 (cơ chế có thời hạn đến 28/02/2027) mở rộng thị trường và giảm thủ tục, nhưng đặt trách nhiệm chọn đúng đơn vị lên vai doanh nghiệp. Bạn nên rà lại hợp đồng dịch vụ hiện tại, bổ sung điều khoản phạm vi, trách nhiệm và bàn giao dữ liệu.
Nếu đang cân nhắc thuê ngoài, bạn có thể tham khảo dịch vụ kế toán thuế trọn gói và bảng giá của TAVA, nơi phạm vi công việc được ghi rõ trong hợp đồng. Xem thêm các bài trong chuyên mục nghiệp vụ kế toán.