Từ 01/7/2026, thuế tài sản số và một số loại tài sản mới chính thức có cách tính riêng. Bán tài sản số (tài sản ảo, tài sản mã hóa…) chịu thuế TNCN 0,1% trên giá chuyển nhượng. Bán tên miền “.vn”, tín chỉ các-bon, biển số xe trúng đấu giá chịu 5% trên phần vượt 20 triệu đồng mỗi lần. Căn cứ là Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Bài viết giải thích từng loại, kèm ví dụ tính.

1. Bốn loại tài sản mới được gọi tên trong luật thuế TNCN

Trước đây, các giao dịch như bán tên miền, bán biển số đẹp hay bán tài sản mã hóa chưa được gọi tên riêng trong văn bản thuế TNCN. Luật 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026 (Điều 16, Điều 62) đưa chúng vào nhóm thu nhập khác với hai mức thuế:

Loại tài sảnThuế suấtTính trênCăn cứ
Tài sản số (tài sản ảo, tài sản mã hóa…)0,1%Giá chuyển nhượng từng lầnĐiều 62 khoản 2
Tên miền quốc gia “.vn”5%Phần vượt 20 triệu đồng/lầnĐiều 62 khoản 1
Kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon5%Phần vượt 20 triệu đồng/lầnĐiều 62 khoản 1
Biển số xe trúng đấu giá5%Phần vượt 20 triệu đồng/lầnĐiều 62 khoản 1

Các khoản này tính theo từng lần phát sinh, không cộng vào thu nhập tiền lương và không quyết toán cuối năm như lương.

2. Thuế tài sản số: 0,1% trên giá chuyển nhượng

Tài sản số gồm tài sản ảo, tài sản mã hóa và các tài sản số khác theo pháp luật về công nghiệp công nghệ số (Điều 16 Nghị định 253/2026). Theo Điều 19 Luật 109/2025 và Điều 62 khoản 2 Nghị định 253/2026, thuế chuyển nhượng tài sản số bằng:

Thuế TNCN = Giá chuyển nhượng tài sản số × 0,1%

Những chồng xu cao dần bên chiếc đồng hồ
Những chồng xu cao dần bên chiếc đồng hồ

Cách tính này giống thuế chuyển nhượng chứng khoán: tính trên giá bán, không trừ giá mua, không phụ thuộc lãi hay lỗ.

Ví dụ minh họa

Số liệu giả định. Anh Tuấn chuyển nhượng một lượng tài sản mã hóa, giá trị giao dịch quy ra 200.000.000 đồng.

  • Thuế TNCN: 200.000.000 × 0,1% = 200.000 đồng.

Nếu giao dịch tính bằng ngoại tệ, giá trị quy đổi sang đồng Việt Nam theo tỷ giá mua vào của ngân hàng thương mại nơi bạn mở tài khoản tại thời điểm phát sinh (Điều 17 Nghị định 253/2026).

Dòng tiền, chi phí và tài chính
Dòng tiền, chi phí và tài chínhẢnh minh họa

3. Thuế bán tên miền “.vn”

Bán, chuyển nhượng quyền sử dụng tên miền quốc gia “.vn” chịu thuế 5% trên phần thu nhập vượt 20 triệu đồng mỗi lần (Điều 62 khoản 1).

Ví dụ minh họa

Số liệu giả định. Chị Hà bán một tên miền “.vn” với giá 50.000.000 đồng.

  • Phần vượt ngưỡng: 50 − 20 = 30 triệu đồng.
  • Thuế TNCN: 30.000.000 × 5% = 1.500.000 đồng.

Nếu chị Hà bán với giá 18 triệu đồng thì chưa vượt ngưỡng 20 triệu, không phát sinh thuế.

Văn bản liệt kê riêng tên miền “.vn”. Với tên miền quốc tế (ví dụ .com, .net), nghị định không gọi tên trong nhóm này. Nếu bạn thường xuyên mua bán tên miền như một hoạt động kinh doanh, thu nhập có thể được xếp vào thu nhập kinh doanh. Trường hợp này nên hỏi chuyên viên để xác định đúng.

Nhân sự, tiền lương doanh nghiệp
Nhân sự, tiền lương doanh nghiệp

4. Thuế bán tín chỉ các-bon

Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon chịu thuế 5% trên phần vượt 20 triệu đồng mỗi lần.

Điểm ưu đãi: lần chuyển nhượng đầu tiên của người được cấp tín chỉ, kết quả giảm phát thải được miễn thuế (Điều 34 Nghị định 253/2026). Các lần chuyển nhượng tiếp theo, do người đã mua lại tín chỉ bán ra, mới tính thuế 5%.

Ví dụ minh họa

Số liệu giả định. Ông Bình mua lại một lô tín chỉ các-bon rồi bán cho doanh nghiệp khác, thu nhập từ lần chuyển nhượng là 120.000.000 đồng.

  • Phần vượt ngưỡng: 120 − 20 = 100 triệu đồng.
  • Thuế TNCN: 100.000.000 × 5% = 5.000.000 đồng.
Nhân sự, tiền lương doanh nghiệp
Nhân sự, tiền lương doanh nghiệpẢnh minh họa

5. Thuế bán biển số xe trúng đấu giá

Biển số xe trúng đấu giá có thể được chuyển nhượng kèm xe. Theo Điều 62 khoản 1 Nghị định 253/2026, khi bán biển số kèm xe, giá chuyển nhượng biển số được xác định bằng:

Giá chuyển nhượng biển số = Giá bán (gồm cả xe) − Giá trị còn lại của xe theo giá tính lệ phí trước bạ

Phần vượt 20 triệu đồng chịu thuế 5%.

Ví dụ minh họa

Số liệu giả định. Anh Long bán chiếc ô tô kèm biển số trúng đấu giá với giá 900.000.000 đồng. Giá trị còn lại của xe theo giá tính lệ phí trước bạ tại thời điểm bán là 600.000.000 đồng.

  • Giá chuyển nhượng biển số: 900 − 600 = 300 triệu đồng.
  • Phần vượt ngưỡng: 300 − 20 = 280 triệu đồng.
  • Thuế TNCN: 280.000.000 × 5% = 14.000.000 đồng.

Xác định thuế khi bán xe kèm biển số trúng đấu giá

  1. Giá bán cả xe
  2. Trừ giá trị còn lại của xeTheo giá tính lệ phí trước bạ
  3. Vượt 20 triệu?Không → không phát sinh thuế
  4. Phần vượt × 5%
Nhân sự, tiền lương doanh nghiệp
Nhân sự, tiền lương doanh nghiệpẢnh minh họa

6. Ai khấu trừ, ai tự khai?

Nguyên tắc chung theo Điều 67 Nghị định 253/2026: tổ chức, cá nhân trả thu nhập thuộc diện khấu trừ thì khấu trừ trước khi trả. Nếu nơi trả thu nhập chưa khấu trừ hoặc không thuộc diện phải khấu trừ, cá nhân nhận thu nhập tự kê khai, nộp thuế.

Trên thực tế, nhiều giao dịch tên miền, biển số, tài sản số diễn ra giữa hai cá nhân. Khi đó, người bán thường phải tự khai. Theo phụ lục Thông tư 89/2026/TT-BTC (theo nguồn thứ cấp), tờ khai dùng cho cá nhân tự khai một số loại thu nhập là mẫu 04/NNG-TNCN; bạn nên đối chiếu mẫu hiện hành trên cổng thuế điện tử trước khi nộp. Đây là thu nhập có kỳ tính thuế theo từng lần phát sinh (Điều 66 Nghị định 253/2026); với loại thuế khai theo từng lần phát sinh, hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh nghĩa vụ thuế (Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Điều 10 khoản 1).

Các khoản này tính theo từng lần, nhưng nếu bạn đồng thời có lương và tự quyết toán, hãy lưu chứng từ đã nộp để đối chiếu khi cần. Xem thêm chuyên mục Thuế TNCN.

Hồ sơ nên lưu cho mỗi giao dịch

Vì các khoản này tính theo từng lần, mỗi giao dịch nên có một “bộ hồ sơ” riêng. Khi cơ quan thuế đối chiếu dòng tiền trên tài khoản ngân hàng, bộ hồ sơ này giúp bạn giải thích nhanh nguồn tiền và số thuế đã nộp.

Hồ sơ cho một giao dịch tài sản số, tên miền, biển số

  • Hợp đồng hoặc xác nhận giao dịch ghi rõ giá, ngày chuyển nhượng
  • Sao kê ngân hàng thể hiện số tiền nhận được
  • Tỷ giá quy đổi tại ngày giao dịch (nếu thanh toán bằng ngoại tệ)
  • Giấy tờ về giá trị còn lại của xe theo giá tính lệ phí trước bạ (với biển số)
  • Chứng từ nộp thuế hoặc chứng từ khấu trừ thuế
Hồ sơ, giấy tờ và thủ tục
Hồ sơ, giấy tờ và thủ tụcẢnh minh họa

7. So sánh với các loại tài sản quen thuộc

Để dễ nhớ, có thể chia các khoản trên theo hai “họ” thuế:

  • Họ 0,1% trên giá bán: tài sản số, chứng khoán. Xem bài thuế chứng khoán, chứng chỉ quỹ 2026.
  • Họ 5% hoặc 10% trên phần vượt 20 triệu: tên miền “.vn”, tín chỉ các-bon, biển số (5%); bản quyền, nhượng quyền thương mại (5%); trúng thưởng, thừa kế, quà tặng (10%).

Vàng miếng tuy được Luật 109/2025 nhắc tới với mức 0,1%, nhưng chưa thu vì Chính phủ chưa quy định ngưỡng và thời điểm áp dụng. Chi tiết xem bài bán vàng miếng có phải nộp thuế 0,1%.

8. Những lỗi thường gặp

  • Nghĩ bán tài sản số lỗ thì không có thuế: thuế 0,1% tính trên giá chuyển nhượng.
  • Tính 5% trên toàn bộ giá bán tên miền: chỉ tính trên phần vượt 20 triệu đồng.
  • Tính thuế biển số trên toàn bộ giá bán xe: phải trừ giá trị còn lại của xe theo giá tính lệ phí trước bạ.
  • Quên ưu đãi lần đầu với tín chỉ các-bon: người được cấp bán lần đầu được miễn.
  • Không giữ chứng từ giao dịch: thiếu hợp đồng, sao kê, khó chứng minh giá chuyển nhượng khi bị kiểm tra.
  • Tự áp quy định cho tên miền quốc tế mà không xem bản chất giao dịch.

Kết luận

Từ 01/7/2026, tài sản số chịu thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng; tên miền “.vn”, tín chỉ các-bon và biển số trúng đấu giá chịu 5% trên phần vượt 20 triệu đồng mỗi lần. Khi không có ai khấu trừ, người bán tự khai. Hãy lưu đủ hợp đồng, sao kê để chứng minh giá giao dịch.

Nếu bạn có nhiều giao dịch phát sinh trong năm và cần người rà soát nghĩa vụ thuế cá nhân, tham khảo dịch vụ quyết toán thuế TNCN của TAVA hoặc liên hệ để trao đổi.